De een tekent geweldig en de ander maakt prachtige sculpturen en samen hebben zij een klik. Hun klik resulteert in nieuw werk wat zij samen gaan maken voor de tentoonstelling. In hun eerste duo-expositie onder de titel ‘Dwalen; Het verwelkomen van de verrassing’ leggen de kunstenaars Ivo Bakker en Hennels Buchstadt de puzzelstukjes aan elkaar wat leidt tot deze verrassende expositie.

Op De Proeftuin in Den Haag hebben zij elkaar voor het eerst ontmoet. In hun gesprekken ontdekken zij overeenkomstige interesses in de volgende onderwerpen:
• de conditionering van interpretatie en de mogelijkheid tot het doorbreken ervan
• het dirigeren van toeval en het verwelkomen van de verrassing
• het omarmen van intuïtieve keuzes maken en de kracht van spelenderwijs creëren
• de sereniteit die schuilt in de onvoorspelbare vormentaal van de natuur
• het meenemen van de toeschouwer op een reis waarin hij kan contempleren.

In Kunsthuis18 kunt u bewonderen hoe beide kunstenaars deze onderwerpen tot uitdrukking brengen.

De expositie loopt van zaterdag 10 februari tot 11 maart 2018. Kunsthuis18 is op zaterdag en zondag geopend van 13.30 tot 16.30 uur. De opening vindt plaats op 10 februari 15.00 uur. Kunsthuis18 is gevestigd in de Kunstgarage, Zuideinde 6 in Naaldwijk. De expositie is mede mogelijk gemaakt door Greenport People Ruimte voor Jong Talent.

Klik hier voor een impressie van de opening op 10 februari 2018

Interview met de kunstenaars

Ivo Bakker

Daags voor de expositie vertelt Ivo Bakker over zijn werkproces en de ontmoeting met Hennels. Hij is nog druk met de voorbereidingen, nieuwe werken moeten worden afgerond en grote sokkels gefabriceerd. Het koude weer van de afgelopen week, werkt ook niet echt mee. In de grote loods zonder verwarming waar Ivo werkt, drogen lijm en verf maar moeilijk.

 

Wat voor werken breng jij mee?

“Ik neem sculpturen me van karton, hout, misschien ook uit metaal. Maar die is nog in wording. Mijn werken hebben abstracte vormen waarin de toeschouwer kenmerken van het landschap herkent. Het is alsof je als een vogel over het landschap vliegt. Of alsof je een wandeling kunt maken door een sculptuur. Toen ik net begon was mijn werk heel erg getrapt, deed het denken aan sawa’s in… later kregen mijn werkstukken steeds rondere vormen.

Het thema ‘rust’ staat centraal in mijn werken, terwijl de vormen eigenlijk heel dynamisch zijn. Toch zien mensen er vaak rust in, omdat ze een gevoel oproepen gelijk aan het gevoel dat je krijgt in de natuur. Ik gebruik ook ingrediënten uit de natuur. Als ik rondloop in een bos of ander gebied zie ik imperfectie. De natuur is gevormd zoals het moet zijn. Door jaren aan krachten die hun sporen achterlaten. Een steen is gevormd door de wind en door het schuren van het zand. Eeuwen aan erosie zijn zichtbaar in de vorm en misschien is de steen wel bedekt met mos.

Als ik aan het werk ben stel ik mezelf voor als de wind die langs het object waait. Ik prent me in hoe water langs het object druipt en breng dat aan. De toeschouwer glijdt via die lijnen over het werk heen, wordt meegenomen op dezelfde wind. Natuur geeft ons allen rust, terwijl de buitenwereld altijd in transitie is. Dat probeer ik te vangen in mijn kunst. Je bent even goed zoals je bent, het moment mag zijn zoals het is. Ik probeer het belang van rust te benadrukken. Als tegenhanger van de aardse aangeleerde dingen in de stad. Kunst als een portaal om weg te dromen en af te dwalen in je fantasieën en te contempleren over eerdere ervaringen. Dat dwalen zal voor veel toeschouwers een heuse verrassing zijn.

Wat voor materiaal gebruik je om wind en water te evenaren?

Ik ben gestart met multiplex, maar werk ook met gecultiveerd hout. Het leuke van houten objecten is dat mensen daar altijd willen aankomen. Ik heb een object gemaakt dat mijn vader altijd ‘De cobra’ noemt. Het staat bij hen in huis, naast de stoel bij de telefoon. Ik mocht het werk van hen niet meenemen naar de expositie, want mijn moeder aait het ding altijd tijdens het telefoneren, als een soort poes. De vormen en het hout geven haar een fijn gevoel. Dat is precies wat ik wil oproeopen!

Ook multiplex gebruik ik graag, vanwege de gelaagdheid. Als je gaat stapelen, ontstaat al snel de associatie met sedimentlagen in de aarde. Sommige mensen zien er de jaarlagen van een boom in. Het proces van creëren, is precies het tegenovergestelde van hoe het werk zich uiteindelijk uit: het is een intensief proces dat zeer tijdrovend is. Als ik bezig ben denk ik altijd ‘dit is mijn laatste’. Het lawaai, het rondvliegende stof, ik kom thuis onder het zaagsel.. En het blijft zich herhalen. Als ik denk dat een werk bijna af is en ik ga schuren, krijg ik weer een inzicht en denk ik: ‘het zou tof zijn als het die vorm krijgt’. Ik ben uiteindelijk uitgeweken naar werken met karton, omdat dat meer snelheid geeft.

Dwalen is ook een thema van de expositie, hoe zien we dat terug?

Het leuke is dat dat thema al snel geboren was, nadat Hennels en ik elkaar ontmoette. Bij de Proeftuin in Den Haag kwam ik iemand tegen die zei kunstenaar te zijn. Ik daagde hem uit en zei: ‘dan maak je zeker van die aparte dingen’. Uiteindelijk heb ik mijn eigen identiteit onthuld en verteld dat ik ook kunstenaar ben. Mijn sculpturen hadden zo uit zijn tekeningen kunnen komen! We bleken op dezelfde lijn te zitten en zijn met dezelfde thema’s bezig. Toen was het plan voor een gezamenlijke expositie snel gesmeed. We hebben elkaar iedere week ontmoet om te sparren. We voerden gesprekken over de realiteit, over wegdwalen en in een kunstwerk gezogen worden, om uit de realiteit te stappen en voor even in een fantasiewereld terecht te komen.

Weet je wat mooi zou zijn? Om dat ook in het dagelijks leven te doen. Gewoon als je door de stad slentert. Om eens niet te zien wat je wordt opgedrongen, waarop we geconditioneerd zijn. Hennels en ik vinden het individu belangrijk. Dat die zich kan ontwikkelen en niet alleen meegaat in een manier van denken en leven, die wordt aangedragen. Denk bijvoorbeeld aan de mode.

Voor ons beide is individuele interpretatie heel belangrijk. Een kunstenaar kan je daarbij helpen. Een voorbeeld: je ziet water dat tegen een trappetje klotst in de haven van Rotterdam. We zijn geconditioneerd om een golf tegen een trap te zien kletsen. Maar je zou je ook kunnen voorstellen hoe het water in gevecht is met het trappetje. We gaan vaak voorbij aan onze interpretatie en fantasie. Op het moment dat je afdwaalt, kom je verrassingen tegen. Wij nemen je graag mee op zo’n reis!

Hennels Buchstadt

Hennels Buchstadt spreken we wat later. Als de opening van de expositie al heeft plaatsgevonden en de eerste bezoekers zich al aan de verrassingen die de kunstenaars voor ons in petto hebben, hebben kunnen vergapen. Hij vertelt dat zijn bijdrage voor de expositie grofweg bestaat uit drie onderdelen:

1 – Mijn originele schetsboeken die het startpunt vormden voor de samenwerking. Deze vier schetsboeken bevatten zo’n 140 tekeningen die ik maakte tussen juli 2017 en februari 2018. Bij de ontmoeting van Ivo droeg ik schetsboek nummer vier bij me waarmee de visuele relatie tussen ons werk duidelijk werd. Over de relatie tussen ons werk zal ik straks meer vertellen. Vanuit al deze tekeningen heb ik een representatieve selectie gemaakt en uitgebracht. Deze uitgave heet ‘Samen gevat’ waarin zeventien tekeningen chronologisch bij elkaar zijn gevoegd. Door de gelimiteerde oplage van 22 stuks bied ik mijn werk op een laagdrempelige manier aan de bezoekers aan. (Ze zijn te koop voor maar 25,- per stuk!)

2 – Deze tekeningen werden het uitgangspunt voor een serie grotere tekeningen (50 x 70cm) waarvan er acht te zien zijn tijdens de expositie. Iedere tekening is een vervolg op een van de tekeningen uit de schetsboeken. In deze vervolgstap ontstond een schaalvergroting en herinterpretatie, wat het werk een nieuw leven gaf.

3 – Het ‘gesamtkunstwerk’ waarin Ivo en ik een samenspel presenteren tussen onze werken. Het is een spel van een driedimensionaal werk; het sculptuur, en een tweedimensionaal werk; een muurtekening. De tekening speelt met het sculptuur door er letterlijk overheen te gaan en op de muur te reageren op de geprojecteerde schaduwen. Dit werk laat het begin zien van de mogelijkheden die ontstaan wanneer we onze werkwijzen samenbrengen. Als een kiemend zaadje waaruit veel bijzonders zal groeien.

Zijn er bepaalde dingen die jouw werk kenmerken, ideeën erachter, of een bepaald materiaal?

Over de materiaalkeuze:
In mijn schetsboeken zie je verschillende materialen terug met als meest kenmerkende de halflege of kapotte fineliner. Dit vanuit mijn interesse in het dirigeren van het toeval. Het ogenschijnlijk oncontroleerbare medium zorgt voor een continu spel tussen het toelaten en dirigeren van imperfecties. Voor mijn grotere tekeningen beperk ik mezelf tot de materialen; gepigmenteerde inkt en penselen. Door de penselen uit te laten drogen alvorens de lijnen worden gezet, ontstaat dezelfde uitdaging; Soms draagt het penseel wel inkt over op het papier, en soms niet. In dat proces zit vrij direct het ‘verwelkomen van de verrassing.’

Over de ideeën achter mijn werk:
In mijn visuele resultaten zoek ik naar een interessante grens tussen de figuratie en de abstractie. Zowel in het beeld als in tekst. In dit grijze gebied ontstaat een spanning waarmee de toeschouwer wordt meegenomen en uitgedaagd.
De thema’s waar ik mee werk zijn een reflectie van mijn fascinaties en vraagstukken. Zoals de huidige verhouding mens/natuur, de rol van taal en de kracht van creatie.

Waar haal je je inspiratie vandaan?

Hier heb ik geen eenduidig antwoord op. Inspiratie ontstaat door verwondering, het niet begrijpen, de nieuwsgierigheid en het willen begrijpen. Dit kan in zowel een kort gesprek ontstaan als in de observatie van de maan, waar hele grote vragen bij komen kijken! (:

Op wat voor manier komt het thema verrassing terug in jouw werk?

In alle drie de aspecten van een kunstwerk; het maakproces, het werk ansich en de aanschouwing. In het maakproces door de gekozen technieken. In het werk door het samenbrengen van verschillende vormen, technieken en thema’s waarvan de relatie tot verrassing kan leiden. En in de aanschouwing door ieders persoonlijke interpretatie van het werk. Ik ben zeer vaak verrast door de interpretatie en reactie van de toeschouwer. Geen van mijn werken zijn eenduidig waardoor er verrassend veel verrassingen ontstaan.

Waarom passen jouw werken zo goed bij die van Ivo?

De allereerste overeenkomst vonden wij in de visuele resultaten. Na het zien van Ivo zijn sculpturen zei ik; Het is werkelijk alsof jouw sculpturen uit mijn tekeningen komen wandelen. Niet geheel toevallig bleken wij ontzettend veel overeenkomsten te vinden in wederom alle drie de aspecten van de kunst; Gelijke gedachtegangen en werkwijzen gedurende het maakproces, de visuele overeenkomst in de resultaten en vergelijkbare reacties van de toeschouwer. Over onze filosofie kun je meer lezen op de flyer van onze expositie en in het verhaal wat naast de schetsboeken ligt.

Zijn er nog dingen die de lezers in het achterhoofd moeten houden als ze je werk bekijken?

Laat je verwelkomen door de verrassing en kijk gerust. Er ligt een boekje waarin u uw gedachten of bevindingen kunt opschrijven. Dit vinden wij bijzonder om te lezen dus mocht u zich geroepen voelen, pak de pen!

Daarnaast wil ik nogmaals Ivo in het bijzonder bedanken voor het zichzelf openstellen voor deze samenwerking. Dat wij in elf weken(!) van eerste ontmoeting tot volledige expositie zijn gegaan is een bijzonder gegeven waarvan ik zeer onder de indruk ben. Bedankt!